Verslag uit Turiani

Jos Dijkmans – Na 10 dagen actief in Turiani Hospital in Tanzania een berichtje vanuit dit mooie land en mijn bezigheden hier. Van 1984-1989 heb ik hier gewerkt als tropenarts en van alles gedaan. Het is bijzonder hier weer naar toe te gaan voor drie maanden ondanks de Corona onzekerheden in de wereld. Hier overigens na een golfje in de hoofdstad in mei dit jaar nog geen tweede golf en hier in Turiani zien we nu geen gevallen van ziekten die lijken op een Corona infectie. Mede mogelijk door de relatief jonge bevolking (60% onder de 40 jaar) en het altijd wel actieve immuunsysteem door veel andere infecties is er gelukkig geen epidemie zoals in Nederland. 

In de dertig jaar na mijn vertrek is er veel veranderd in dit ziekenhuis met nog steeds ongeveer 200 bedden, een uitgebreide polikliniek en goede diagnostiek (Röntgen, Echo en Laboratorium) en behandelmogelijkheden. De blanke input in het ziekenhuis is ongeveer 15 jaar geleden verdwenen, dus geen blanke zusters en dokters meer, maar dus ook geen geld meer van missieorganisaties zoals Memisa, nu Cordaid. Gelukkig is er een zeer toegewijde groep mensen in Groningen de “Stichting vrienden van Turiani ” die het ziekenhuis zowel financieel als met expertise ondersteunen op het gebied van management, bouwen van afdelingen en inhoudelijk werk met b.v. opleidingen. Er kwamen voor de Coronatijd elke 6 maanden verpleegkundigen van de Hanze hoge school voor stage naar het ziekenhuis en al meer dan 25 jaren ook 3-maandelijks coassistenten van de VU uit Amsterdam.  Zelf ben ik ook als coassistent 4 maanden naar een ziekenhuis (Bukumbi- Mwanza regio) bij het Victoriameer geweest. Dat was in 1980 en was een stimulans voor me om de 2-jarige tropenopleiding te gaan doen en 4 jaar te werken in dit wonderschone land, een onvergetelijke ervaring.

Ook nu ben ik na 10 dagen weer erg enthousiast om hier te wonen en te werken. Ik kan hier weer echt iets beteken op allerlei gebied. Ben als pensionado wel weer ongeveer 6 dagen per week bezig met het ziekenhuis. Het Swahili gaat me nog redelijk af, ook al krijg ik af en toe op het einde van de dag een punthoofd van het vaak te snel praten van de mensen hier en ook het Engels met speciaal accent, echter zij hebben ook wel moeite met mijn behoorlijk Dutch-English accent. In het begin is het vooral nog veel leren van de medische staf met allerlei nieuwe afkortingen die ze gebruiken en ook andere medicatie en Tanzaniaanse protocollen. Net als wij de wetenschappelijk onderbouwde NHG- protocollen voor de huisartsen hebben ze hier uitgebreide protocollen voor de Tanzaniaanse ziekenhuizen. Er werken hier nu 5 artsen, waarvan er 2 binnenkort om verschillende redenen helaas vertrekken. Een gaat met 55 jaar met pensioen om zelf verder te gaan met een eigen “health center”, een soort uitgebreide huisartsenpraktijk met laboratorium en apotheek. Hij is een fijne vent met veel charisma en zeer goede operatieve vaardigheden. Jammer dat hij stopt.

Ik ben zelf actief op alle afdelingen in het ziekenhuis, mannen, vrouwen, kinderen, intensive care en neonatale intensive care en dan ook nog het “theatre” oftewel de operatiekamers.

Gisteren de eerste sectio hier meegedaan, dit is hier over het algemeen een routine ingreep. Van de ongeveer 2000 bevallingen worden er ongeveer 600 per jaar gedaan met keizersnede. Normaliter doen ze er 30 minuten over en meestal geen complicaties. Helaas was dit wel een zeer moeilijke, namelijk de 5de bij deze vrouw van 30 jaar en dus veel littekens en tijdens de operatie daardoor een scheur ontstaan in de voorliggende blaas. De operateur is tevens de medical officer in charge, (slechts 28 jaar oud!), is echter ook met zijn opleiding als basisarts een uitstekende chirurg en kon het snel oplossen en het gaat goed met deze dame. Gisteren ook nog een juffrouw van 18 jaar op de operatietafel met een obstructie van de darmen (ileus), het was echter een grote puinhoop in de buik en we zijn 3 uur bezig geweest om er nog iets van te maken maar ze zal het toch niet redden, heeft nu een stoma. De oorzaak is waarschijnlijk buik tuberculose. Heb haar net gezien op de intensive care en ze moet eigenlijk goede palliatieve geneeskundige zorg krijgen, maar er zijn te weinig goede medicijnen hiervoor en ook is men er hier niet op ingesteld en worden patiënten vaak ontslagen naar huis om daar te sterven.

Naast het medisch werk ben ik bezig om de medical officer in charge te ondersteunen om te zien hoe het ziekenhuis vooruit kan komen. Het zijn moeilijke jaren voor het ziekenhuis, de inkomsten (ongeveer E 600.000 = TSH 1.5 miljard) zijn onvoldoende en vorig jaar is extra E 40.000 uitgegeven en nu  is de totale schuld ongeveer E 200.000 met als gevolg dat de werkers 5 maanden geen salaris hadden uitbetaald gekregen! Wij kunnen ons dat moeilijk voorstellen in Nederland dat men dan nog gemotiveerd aan het werk gaat. Toch is dit zo. Dat is een van de dingen die echt opvallen, er is een heel transparant management die heel eerlijk met iedereen communiceert over hoe de situatie ervoor staat en dat ze met positieve instelling moeten proberen het werk voort te zetten en dat het dan wel weer goed zal komen. Het is een platte organisatie en een cultuur van vooruit willen gaan in de ontwikkeling van het medisch en verpleegkundig werk. Ik hoorde overigens vandaag dat afgelopen week half het salaris van mei dit jaar is uitbetaald.

Verder ben ik bezig met het meepraten over de in aanbouw zijnde nieuwe guesthouse. Turiani Hospital heeft geld gekregen om een “guesthouse” te bouwen met financiële steun hiervoor via vrienden van Turiani en support van een ex-patiënt van me in Eindhoven. Het kan erg behulpzaam zijn om de studenten en ook specialisten na de Coronatijd te laten logeren in het guesthouse en zo ook een bijdrage te geven aan de inkomsten van het ziekenhuis. De bouw hiervan gaat voortvarend en wordt begeleid door een uitstekende accountant, Alfred, op het managementkantoor.

Tenslotte ben ik aan het meedenken met de mensen hier en de werkgroep kwaliteit en zorg van de stichting in Groningen wat nodig is om verder de komende jaren vooruitgang te krijgen in het ziekenhuis. Zo moeten de operatieruimten een opknapbeurt krijgen zodat er betere hygiëne komt en betere faciliteiten voor bijvoorbeeld mogelijk laparoscopische operaties in de toekomst. Verder moet van artsen tot verpleegkundigen en andere afdelingen in het ziekenhuis gekeken worden welke opleidingen nodig zijn om vooruit te komen.

Genoeg te doen dus en ik hoop hier de komende 2 maanden nog betekenisvol aanwezig te kunnen zijn op allerlei gebied.

Het is nu middag en ongeveer 36 graden in de zon, ga dus deze zondagmiddag maar eens rustig aan doen.

Actie generator (juni ’20)

Via onze vrienden in Elten – Emmerich (Dritte Welt Aktion) heeft het ziekenhuis een generator gedoneerd gekregen. Deze stond al 4 jaar werkeloos op het terrein omdat er geen middelen waren om deze aan te sluiten. Inmiddels is dit gelukt dankzij financiële steun uit
Elten, van de Vrienden en een eigen bijdrage van het ziekenhuis.

Mondkapjes voor Turiani Hospital

Nu Corona ook de regio waarin het Turiani Hospital ligt is genaderd wordt hard gewerkt aan beschermende maatregelen voor de medewerkers van het ziekenhuis. En ook in Turiani dreigt een tekort aan mondkapjes.

We hebben contact gezocht met Nicholas Dobbinga, medewerker van het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen, en ontwikkelaar van mondkapjes gemaakt van inpakpapier waarin onder normale omstandigheden instrumentarium wordt gesteriliseerd. De betrouwbaarheid ligt op het niveau van het chirurgische mondkapje. Hij stond meteen achter ons plan het ontwikkelde manual te gebruiken voor Turiani.

Deze heldere beschrijving hoe de kapjes gemaakt moeten worden, voorzien van duidelijke foto’s, is door ons in het Engels vertaald en naar Turiani gestuurd.

Dagelijks worden nu betrouwbare mondkapjes gemaakt voor gebruik op de afdelingen. Ook met twee andere ziekenhuizen in Tanzania hebben we contact over deze werkwijze.

Fusiedocument Stichting Burns Turiani met Stichting Vrienden van Turiani

FUSIEDOCUMENT  
Samenvoeging ‘Stichting Vrienden van Turiani’ en ‘Stichting Burns Turiani’
November 2018

Enkele jaren geleden hebben de besturen van de ‘Stichting Vrienden van Turiani’ en van de ‘Stichting Burns Turiani’ met elkaar afgesproken om ter ondersteuning van het Turiani Hospital in Tanzania als één gremium op te treden. Het management van het Turiani Hospital diende het maximale gevoel te hebben dat beide stichtingen in goed overleg tot doel hadden om het Turiani Hospital tot steun te zijn waarbij elke stichting zijn eigen rol nam. Dat uitte zich in een aantal activiteiten en projecten in en voor het Turiani Hospital. Verschillende van die activiteiten kenden raakvlakken en overlap. Coördinatie van die activiteiten gebeurde in wisselende mate, soms na de start van projecten door geconstateerde lacunes of ‘aandachtsgebieden’. Een enkele maal leidde dat tot verwarring, zowel bij het management van het Turiani Hospital als wel bij donoren van beide stichtingen. In de loop der tijd is het management van het Turiani Hospital in toenemende mate gaan begrijpen wat de eigenschappen, de aard en de mogelijkheden van de beide stichtingen zijn. De besturen van beide stichtingen zijn daartoe frequenter met elkaar in overleg getreden ter voorbereiding en evaluatie van werkbezoeken aan het Turiani Hospital als wel in het overleg met de Hanzehogeschool en met ROC Noorderpoort rondom stagiaires en stage-opdrachten van studenten. Rond de crisissituatie in het Turiani Hospital begin 2017 en de daarmee gepaard gaande verandering in het management van het ziekenhuis hebben de besturen van beide stichtingen elkaar goed geïnformeerd en gebruikt. Dat leidde in het Strategisch Beleidsplan 2017-2020 van de ‘Stichting Burns Turiani’ o.a. tot de stelling dat de intensievere samenwerking met de ‘Stichting Vrienden Van Turiani’ een structureel karakter zou moeten krijgen. De wens tot een nauwe samenwerking van beide stichtingen is kenbaar gemaakt en heeft geleid tot het instellen van de gemeenschappelijke ‘Werkgroep Samenvoeging’ waarbij de initiërende notities van beide stichtingen als basis dienden, te weten ‘Gedachten over intensivering samenwerking Vrienden van Turiani en Stichting Burns Turiani’ opgesteld door het bestuur van de Vrienden van Turiani en ‘Samenwerking in Groningen voor het Turiani Hospital’ zoals vastgesteld door het bestuur van de Stichting Burns Turiani.

Door de besturen van beide stichtingen is de ‘Werkgroep Samenvoeging’ ingesteld met als doelstelling de uitgangspunten van een bestuurlijke samenvoeging van beide stichtingen op elkaar af te stemmen, de randvoorwaarden van een mogelijke samenvoeging te verkennen en de voor- en de nadelen van de samenvoeging tegen elkaar af te wegen.